Europaleta to podstawowy nośnik logistyczny stosowany w transporcie i magazynowaniu towarów w całej Europie. Jej ściśle określone wymiary, konstrukcja oraz oznaczenia zapewniają bezpieczeństwo, powtarzalność i zgodność z normami. Jak podaje Polski Komitet Narodowy EPAL, na polskim rynku funkcjonuje około 40 milionów palet, z czego aż 20% nie posiada legalnej certyfikacji. Dlatego znajomość standardów oraz wymiarów europalet ma kluczowe znaczenie dla firm transportowych, logistycznych i produkcyjnych.
Standardowa europaleta EPAL posiada wymiary 800 × 1200 × 150 mm i jest wykonana z drewna zgodnie z normami UIC.
Paleta to najczęściej drewniana platforma służąca do składowania i przenoszenia towarów. W logistyce pełni funkcję materiału sztauerskiego, czyli stabilnego podłoża dla mniejszych opakowań jednostkowych. Dzięki paletom możliwe jest szybkie załadunki i rozładunki przy użyciu wózków widłowych. Europaleta wyróżnia się jednolitymi wymiarami, co ułatwia planowanie przestrzeni ładunkowej. Jest kompatybilna z systemami magazynowymi i transportem międzynarodowym. Jej konstrukcja umożliwia wielokrotne użycie i naprawę. To sprawia, że jest rozwiązaniem ekonomicznym i praktycznym.
Standardy dotyczące palet EUR w Polsce określają Karty UIC. Norma UIC 435-2 dotyczy produkcji drewnianych palet płaskich, natomiast UIC 435-4 reguluje ich naprawę. Palety EUR są produktem markowym i podlegają ochronie prawnej na mocy ustawy „Prawo własności przemysłowej”. Każda certyfikowana paleta musi posiadać określone oznaczenia. Na lewym wsporniku znajduje się znak EPAL lub oznaczenie kolei. Wspornik środkowy zawiera numer producenta EPAL oraz miesiąc i rok produkcji. Na prawym wsporniku umieszczony jest znak EUR. Dodatkowo stosuje się klamry kontrolne oraz oznaczenia obróbki fitosanitarnej.
W systemie EPAL wyróżnia się cztery podstawowe rodzaje palet drewnianych. Różnią się one wymiarami i przeznaczeniem logistycznym. Najczęściej stosowana jest paleta EUR 1, czyli klasyczna europaleta. Pozostałe warianty są wykorzystywane w określonych systemach transportowych. Poniższa tabela przedstawia wszystkie typy i ich wymiary.
| Nazwa | Wymiary |
|---|---|
| EUR 1 | 800 mm × 1200 mm |
| EUR 2 | 1200 mm × 1000 mm |
| EUR 3 | 1000 mm × 1200 mm |
| EUR 6 | 800 mm × 600 mm |
Znajomość tych rozmiarów pozwala lepiej planować załadunek oraz efektywnie wykorzystywać przestrzeń transportową.
Standardowa europaleta EPAL 800 × 1200 mm składa się z precyzyjnie określonych elementów drewnianych. Każdy z nich ma przypisaną długość, szerokość i grubość. Dzięki temu paleta zachowuje odpowiednią nośność i trwałość. Konstrukcja jest identyczna we wszystkich certyfikowanych paletach. Zapewnia to ich wymienność i bezpieczeństwo użytkowania. Poniższa tabela przedstawia szczegółowe wymiary elementów palety.
| Nr | Element | Ilość | Długość | Szerokość | Grubość |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Deska dolna skrajna | 2 | 1200 | 100 | 22 |
| 2 | Deska górna skrajna | 2 | 1200 | 145 | 22 |
| 3 | Deska dolna środkowa | 1 | 1200 | 145 | 22 |
| 4 | Wzdłużnica | 3 | 800 | 145 | 22 |
| 5 | Deska górna środkowa | 1 | 1200 | 145 | 22 |
| 6 | Deska górna pośrednia | 2 | 1200 | 100 | 22 |
| 7 | Wspornik zewnętrzny | 6 | 145 | 100 | 78 |
| 8 | Wspornik środkowy | 3 | 145 | 145 | 78 |
Podczas transportu paleta często pełni funkcję otwartej platformy bez ścian bocznych. Dotyczy to sytuacji, gdy opakowania mają wymiary równe lub mniejsze od palety. W takim przypadku kluczowe jest odpowiednie zabezpieczenie ładunku. Należy uwzględnić tarcie pomiędzy paletą a towarem, wysokość ładunku oraz jego masę. Najczęściej stosuje się pasy mocujące, folię stretch lub folię termokurczliwą. Te metody skutecznie zapobiegają przesuwaniu się towarów. Prawidłowe mocowanie zmniejsza ryzyko uszkodzeń w transporcie.
Efektywne zagospodarowanie przestrzeni ładunkowej jest kluczowe dla bezpieczeństwa transportu. Jeśli pomiędzy paletami powstaje luka większa niż wysokość europalety, czyli około 15 cm, należy ją wypełnić dodatkowymi paletami. Zapobiega to przemieszczaniu się ładunku. Gdy wolna przestrzeń przy ścianach bocznych jest mniejsza niż wysokość palety, można użyć desek lub innych materiałów dystansowych. Takie rozwiązanie stabilizuje cały załadunek. Odpowiednie wypełnienie przestrzeni zmniejsza ryzyko przewrócenia się palet i strat transportowych.
Wymiary europalety stanowią fundament bezpiecznego i efektywnego transportu. Jednolita konstrukcja, jasno określone normy oraz obowiązkowe oznaczenia EPAL gwarantują kompatybilność w całej Europie. Znajomość rodzajów palet, ich wymiarów oraz zasad transportu pozwala uniknąć błędów logistycznych. To także realna oszczędność czasu i kosztów. Prawidłowo używana europaleta to kluczowy element sprawnego łańcucha dostaw.
